Er zijn voetbalschoenen die je aantrekt omdat ze goed zijn. En er zijn voetbalschoenen die onderdeel worden van de voetbalcultuur.

De Nike Total 90 behoort duidelijk tot die tweede categorie.

De schoen verscheen aan het begin van het nieuwe millennium en groeide in korte tijd uit tot een van de meest herkenbare voetbalschoenen van de jaren 2000. Met zijn opvallende design, asymmetrische vetersluiting en nadruk op kracht en precisie was de Total 90 anders dan veel andere voetbalschoenen uit die tijd.

Maar waar kwam de Total 90 eigenlijk vandaan?

2000: Nike komt met de Total 90

Nike bracht de eerste Total 90 in 2000 op de markt. De naam verwees naar de volledige 90 minuten van een voetbalwedstrijd. Het idee achter de schoen was duidelijk: een voetbalschoen ontwikkelen die spelers gedurende de hele wedstrijd moest helpen bij kracht, controle en precisie.

De Total 90 was daarmee geen pure snelheidsschoen zoals de Nike Mercurial. Waar de Mercurial vooral draaide om lichtheid en snelheid, richtte de Total 90 zich veel meer op het raken van de bal.

Nike gebruikte daarvoor een opvallend schietoppervlak op de wreef. Ook de veters werden niet recht in het midden geplaatst. Door de asymmetrische plaatsing ontstond een groter en gelijkmatiger raakvlak aan de binnenkant van de voet.

Dat werd een van de belangrijkste kenmerken van de Total 90.

Een opvallend ontwerp

Begin jaren 2000 zagen de meeste voetbalschoenen er relatief traditioneel uit. De Total 90 trok daarom direct de aandacht.

De eerste generatie was nog relatief ingetogen, maar de combinatie van leer, contrasterende kleuren, het grote T90-logo en de afwijkende vetersluiting gaf de schoen een eigen identiteit.

Nike koos bovendien bewust voor een andere uitstraling dan de klassieke leren voetbalschoen.

De Total 90 moest laten zien dat voetbaltechnologie ook agressief, modern en opvallend kon zijn.

En dat werkte.

De Total 90 II en het WK van 2002

In 2002 kwam de Nike Air Zoom Total 90 II als opvolger van de eerste generatie.

Deze versie werd nog bekender doordat verschillende grote namen ermee speelden tijdens het WK in Zuid-Korea en Japan.

Onder anderen Luís Figo, Roberto Carlos en Francesco Totti droegen de Total 90 II. Ook een jonge Wayne Rooney werd met de schoen geassocieerd.

Vooral Roberto Carlos paste perfect bij het imago van de schoen.

De Braziliaan stond bekend om zijn enorme trapkracht en spectaculaire vrije trappen. Dat maakte de Total 90 bijna een natuurlijk onderdeel van zijn voetbalidentiteit.

Roberto Carlos scoorde tijdens het WK van 2002 bovendien zijn beroemde vrije trap tegen China terwijl hij Total 90’s droeg.

De Total 90 III wordt een icoon

In 2004 introduceerde Nike de derde generatie: de Air Zoom Total 90 III.

Dit is voor veel voetbalfans dé Total 90.

De schoen kreeg een nog uitgesprokener ontwerp en werd gedragen door een indrukwekkende groep spelers. Onder andere Luís Figo, Francesco Totti, Rio Ferdinand, Roberto Carlos en Wayne Rooney speelden op de Total 90 III.

Vooral Wayne Rooney zou uiteindelijk een van de bekendste gezichten van de Total 90 worden.

De jonge Engelsman speelde vanaf het midden van de jaren 2000 met de schoen en werd een belangrijk onderdeel van Nike’s Total 90-campagnes.

De spelers die de Total 90 groot maakten

De Total 90 werd in de loop van de jaren gedragen door veel bekende voetballers.

Een aantal namen springt eruit:

• Roberto Carlos – misschien wel de perfecte vertegenwoordiger van het idee achter de schoen: kracht en precisie.
• Wayne Rooney – groeide uit tot een van de belangrijkste Total 90-spelers.
• Luís Figo – een van de grote sterren van de vroege Total 90-generaties.
• Francesco Totti – de Italiaanse spelmaker was al prominent aanwezig in Nike’s eerste Total 90-campagnes.
• Thierry Henry – werd eveneens met de Total 90 geassocieerd.
• Fernando Torres – behoorde later tot de bekende spelers die de Total 90 droegen.
• Wesley Sneijder – was een van de bekende Nederlandse spelers die met de Total 90 speelde.

Nike gebruikte daarnaast opvallende reclamecampagnes om de Total 90 nog sterker aan de voetbalcultuur te koppelen. Een van de bekendste vroege commercials bevatte onder andere Francesco Totti, Edgar Davids en Lilian Thuram.

Waarom was de Total 90 zo bijzonder?

De Total 90 draaide om een relatief simpel idee:

meer vertrouwen bij het raken van de bal.

De asymmetrische vetersluiting moest zorgen voor een groter raakoppervlak. Het speciale schietoppervlak op de wreef moest spelers helpen bij het genereren van kracht en precisie.

Dat maakte de schoen vooral interessant voor spelers die graag schoten, lange passes gaven of vrije trappen namen.

Maar het succes van de Total 90 zat niet alleen in de technologie.

Het was ook het uiterlijk.

De schoen zag er anders uit.

En juist daardoor werd hij herkenbaar.

De Total 90 werd onderdeel van de voetbalcultuur

In de eerste helft van de jaren 2000 groeide voetbal enorm als onderdeel van de populaire cultuur.

Voetbalshirts werden mode. Voetbalgames werden steeds groter. Nike maakte van voetballers wereldwijde supersterren.

De Total 90 profiteerde daar volop van.

Voor veel jonge voetballers was het niet zomaar een voetbalschoen. Het was de schoen van de spelers die ze op televisie zagen.

De Total 90 werd daardoor onderdeel van de herinnering aan een hele voetbalgeneratie.

Het einde van de Total 90

Nike bleef de Total 90-lijn jarenlang vernieuwen. De schoen ontwikkelde zich van de oorspronkelijke Air Zoom Total 90 tot verschillende latere generaties en uiteindelijk de Total 90 Laser.

De lijn werd uiteindelijk stopgezet. Nike schoof zijn voetbalschoenen steeds verder richting andere productlijnen, waaronder Mercurial en later Phantom.

Toch verdween de Total 90 nooit helemaal uit het geheugen van voetbalfans.

Integendeel.

De schoen kreeg juist steeds meer een cultstatus.

De comeback

Die nostalgie bleek in 2019 toen Nike een klassieke Total 90 opnieuw uitbracht. Het ging om een gelimiteerde release van een model uit 2007, waarvan slechts 2.000 exemplaren werden gemaakt. Wayne Rooney werd daarbij opnieuw sterk aan zijn oude Total 90 verbonden.

En Nike ging nog verder.

Inmiddels is de naam Total 90 opnieuw onderdeel van Nike’s assortiment. Nike omschrijft de oorspronkelijke Total 90 zelf als een model dat in 2000 werd uitgebracht en bekend werd dankzij voetbaliconen.

De Total 90 heeft daarmee iets bereikt wat maar weinig voetbalschoenen lukt.

Hij werd eerst een performance-schoen.

Daarna een voetbalicoon.

En uiteindelijk een stukje voetbalnostalgie.

Van Roberto Carlos tot Rooney

Als je de geschiedenis van de Nike Total 90 bekijkt, zie je eigenlijk de ontwikkeling van het voetbal van de jaren 2000 terug.

Van Roberto Carlos en zijn vernietigende vrije trappen tot Luís Figo en Francesco Totti. Van de jonge Wayne Rooney tot de generatie spelers die de Total 90 later droegen.

De schoen stond voor kracht, precisie en karakter.

En misschien is dat precies waarom zoveel voetballers hem nog steeds herkennen.

Want sommige voetbalschoenen verdwijnen zodra een nieuw model verschijnt.

De Total 90 bleef hangen.

2000 was het begin. De jaren 2000 maakten hem legendarisch.